pzpr_logoTa część Przystanku PRL dla niektórych może wydać się troszkę nużąca, ale historia też jest ważna i nie należy jej pominąć.
Co to był PRL i skąd się wziął…?
PRL- POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA- to skrót pełnej nazwy naszego państwa w latach 1952-1989
Nazwę PRL regulowała konstytucja POLSKIEJ RZECZPOSPOLITEJ LUDOWEJ z 22 lipca 1952r.
Polska stała się krajem demokracji ludowej, w którym kierownicza rola należy do klasy robotniczej.
Ale po kolei…

Na początku był MANIFEST PKWN…

Jednym z pierwszych i najważniejszych wydarzeń dotyczących powstanie Polski Ludowej był Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.

Manifest PKWN, jak sama nazwa mówi był to manifest do społeczeństwa polskiego.

Manifest PKWN był to program reform społecznych i gospodarczych, ale przede wszystkim miał stworzyć wrażenie, że Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego jest jedyną i legalną władzą oraz, że instytucja ta jest kontynuacją państwa polskiego.

Manifest PKWN został ogłoszony, a właściwie nadany do narodu polskiego przez Radio Moskiewskie 22 VII 1944 roku.

Manifest PKWN, jak i samo powstanie PKWN dostało natychmiastowe uznanie Związku Radzieckiego, jak i ogromne wsparcie Armii Czerwonej.

Uznanie to wytworzyło nową sytuację w Polsce… jaką, wszyscy doskonale wiemy…

Plakat Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, ogłaszający społeczeństwu, że PKWN jest jedyną i legalną władzą w Polsce. Plakat był rozlepiany na ulicach miast, przede wszystkim w Chełmie i Lublinie.

Manifest PKWN w formie książkowej. Wydany z okazji XXX-lecia istnienia Polski Ludowej. Ten egzemplarz jest prawdziwą perełką dla miłośników PRL-u.

080

Dekret, który wyraźnie stwierdza, kto będzie naszym najbliższym zwierzchnikiem.

Powstanie PZPR czyli ”NARÓD z PARTIĄ, PARTIA z NARODEM”…

W dniach 15-21 XII 1948r. w gmachu Politechniki Warszawskiej Kongres Zjednoczeniowy PPR-Polskiej Partii Robotniczej i PPS-Polskiej Partii Socjalistycznej.

082

100

Plakat Mieczysława Barmana z okazji powstania Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Warto zwrócić uwagę na nazwiska, które widnieją na sztandarze.

Na czele KC PZPR stanął Bolesław Bierut, który ogłosił powstanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, wygłaszając  w programowym referendum partii, która ma prowadzić naród do ”socjalizmu według drogowskazu marksizmu i leninizmu”.

086

Pierwszy nr Trybuny Ludu, informujący o powstaniu PZPR, po prawej stronie przemawiający Bierut do partyjnych towarzyszy.

Archiwalne wydania Dziennika Bałtyckiego z przemówieniem ówczesnego Prezydenta Bolesława Bieruta. Na zdjęciach wydania z lipca i stycznia 1946r.

Dekaracja ideowa PZPR na Kongresie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej grudzień 1948r.

…I tak oto właśnie Polska Partia Robotnicza ”wessała”, wciągając, a właściwie unicestwiając PPS(Polską Partię Socjalistyczną)z życia politycznego.

PRL – ”Władza należy do Ludu pracującego miast i wsi”…

22 VII 1952r. Sejm uchwalił nową ustawę zasadniczą, nie bez powodu wybierając datę 22 lipca, a więc rocznicę powstania Manifestu PKWN.

053

Plakat Tadeusza Gronowskiego z okazji uchwalenia konstytucji PRL

006

Konstytucja PRL w Życiu Warszawy, 1952r.

wsi

Ten plakat propagandowy nie wymaga komentarza. Mówi jasno i dosadnie: ”Dobrobyt wsi to dobrobyt miast”

Legendarny już Art. 1 konstytucji PRL głosił, iż ”Polska Rzeczpospolita Ludowa jest państwem demokracji ludowej, w którym władza należy do ludu pracującego miast i wsi”.

Ponadto stwierdzono, że PRL:

”Stoi na straży zdobyczy polskiego ludu pracującego”.

”Zabezpiecza jego władzę i wolność przed siłami wrogimi ludowi”.

”Ogranicza, wypiera i likwiduję klasy społeczne, żyjące z wyzysku robotników i chłopów”.

No i oczywiście, nie można zapominać, że PRL  ma opierać się na upaństwowionych środkach produkcji, wypierając prywatną produkcję jako zło imperialistyczne.

490

Wybrane egzemplarze Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej

1. Konstytucja i podstawowe akty ustawodawcze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, Wydawnictwo Prawnicze 1968r.

2. Konstytucja PRL-Książka i Wiedza 1967r.

3. Konstytucja PRL-Książka i Wiedza 1985r.

Towarzysz ”Wiesław” Sekretarzem…

Po wypadkach czerwcowych w Poznańskich zakładach Cegielskiego na VIII Plenum Partii dnia 21 X 1956r. Pierwszym Sekretarzem KC PZPR został Władysław Gomułka.

Na wielkim wiecu dla mieszkańców Warszawy na Placu Defilad 24 X 1956r. Gomułka stwierdził, że robotnicy Poznania nie protestowali przeciw socjalizmowi, lecz przeciw jego wypaczeniom.

Zapowiedział zmianę metod zarządzania i rozwój rolnictwa.

Podkreślił, że stosunki Polsko-Radzieckie nie powinny opierać się na zasadzie ”kultu jednostki” i sprowadzać jedynie do osoby Stalina, lecz mają opierać się na zasadzie suwerenności.

Po tych słowach zyskał wielkie poparcie i zaufanie społeczne, które w pełni było szczere, co było niespotykane, w tamtych czasach.

Czy je wykorzystał…..

Zobaczcie sami…..

beznazwy

Słynne przemówienie Towarzysza ”Wiesława” na placu Defilad w Warszawie, otrzymał tam niespotykane poparcie. Choć pożegnał zebranych słowami: ”Dość wiecowania i manifestacji! Czas pójść do codziennej pracy”. Ludzie wierzyli w nowego przywódcę i zarazem nową twarz socjalizmu. Jednak Gomułka już na samym początku zmarnował ten wielki kapitał zaufania, jakim został obdarzony.

074

To zdjęcie znają niemal wszyscy. Portret I sekretarza można było ujrzeć w urzędach, komisariatach policji, szkołach, dosłownie wszędzie.

4ea2cef726938_o

 

 

I sekretarz Partii przemawia…

Władysław Gomułka między jednym, a drugim czytaniem popijał herbatę, robiąc ”minutową” przerwę, tym samym wprawiając w nieopisaną konsternację zebranych towarzyszy. Jednym słowem robił to genialnie!!!

 

 

015

Gomułka nigdy nie doczekał się biografii, z prawdziwego zdarzenia wzorem innych ”partyjnych dygnitarzy”. Może po prostu nie był ciekawą postacią dla historyków.

013

Polityczne dylematy Władysława Gomułki – tych akurat nie brakowało w życiu politycznym Towarzysza ”Wiesława”. Wydawnictwo Czytelnik z 1985r.

page

Nieliczne egzemplarze książek o Władysławie Gomułce, wszystkie oczywiście wydane przed 1989r.

050

Natomiast najbardziej znaną pozycją książkową o Towarzyszu Gomułce jest książka Marii Ewy Ozóg z 1989r. Nie wiadomo z jakich przyczyn powstał tylko pierwszy tom biografii o Gomułce. Czyżby autorka była tak znudzona jego postacią…???

010

Grób Towarzysza ”Wiesława” na Cmentarzu Wojskowym na Warszawskich Powązkach(w tle po lewej stronie grobowiec innego dygnitarza PRL-owskiego generała Karola Świerczewskiego).

Edward Gierek na czele Partii – ”POMOŻECIE”…

W mroźną grudniową noc, a dokładnie z 18 na 19 grudnia 1970r. Biuro Polityczne uzgodniło, że nowym sekretarzem Partii będzie Edward Gierek. W młodości pracował w górnictwie we Francji oraz Belgii, należący do Francuskiej Partii Komunistycznej, znający realia zachodnie był idealnym kandydatem aby zmienić oblicze Partii i stosunek społeczeństwa do władz, znudzone epoką Gomułkowską.

W 24 stycznia 1971r. w Stoczni Szczecińskiej przekonywał, że krzywdy zostaną naprawione, a styl rządzenia ulegnie zmianie.

Po dłuższej gawędzie pełnej wtrętów i charakterystycznych dla Gierka zwrotów typu ”wiecie”, ”rozumiecie”, w końcu zjednał delegatów robotniczych, prosząc o pomoc i zaufanie legendarnym już stwierdzeniem, ”To jak: pomożecie? – sala – Pomożemy”.

I tak zaczął się najbardziej dynamiczny okres oraz nieopisany przeskok cywilizacyjny, który dokonał się w Polsce, w latach 70-tych. I, o tym właśnie jest PRZYSTANEK PRL.

beznazwy

 

Siła, Determinacja, Wiara(Wielkie litery są nieprzypadkowe).

Wiara w socjalizm i dobro ojczyzny, najwyższym priorytetem.

Nowy sekretarz z wizytą w stoczni szczecińskiej. To tutaj padły słowa, które przeszły do kanonu powszechnego słownictwa: ”To jak? Pomożecie…Pomożemy…”- styczeń 1971r.

038

To zdjęcie wybraliśmy nieprzypadkowo(warto powiększyć).

I sekretarz wspaniale odnajdywał się wśród obywateli. Z wizytą w jednym z gospodarstw PGR(Państwowe Gospodarstwo Rolne).

”Wywiady rzeka” z Edwardem Gierkiem, przeprowadzone przez Janusza Rolickiego, wielki bestseller polityczny w czasach transformacji ustrojowej.

634390890981052021

Nic dodać, nic ująć. Polska rośnie w siłę. I jesteśmy szóstą gospodarką świata. Pochód pierwszomajowy. Złote lata 70-dziesiąte.

Trybuna i Głos Wybrzeża, nieprzejednane w wiarę i prawdę w socjalistyczną ojczyznę na pierwszych stronach informują, Edward Gierek ponownie na czele PZPR, ”ku lepszej jakości życia”- Grudzień 1975r.

Gazety codzienne w PRL, w całej okazałości. Po lewej stronie Towarzysz ”Wiesław” spogląda na swojego następcę, w tygodniku Przekrój.

021

Książka ”Siedmiu Wspaniałych” Jerzego Eislera to jedyna pozycja książkowa, która tak dobitnie opisuję losy wszystkich I sekretarzy Polski Ludowej, a więc najważniejszych ludzi w PRL-u. W prawdzie z wieloma wątkami można mieć odmienne zdanie. Autor wskazuję, że najwięcej zalet i sposób rządzenia przemawia za Władysławem Gomułką natomiast mierną postacią był Edward Gierek, który jest wspominany z wielką nostalgią i tęsknotą przez wielu Polaków jako największego gospodarza PRL-u. Warto zajrzeć i przeczytać.