palacSOCREALIZM, ta nazwa mówi wszystko…

To sztuka wyjątkowa i jedyna w swoim rodzaju. Sztuka prosta, szczera i prawdziwa. Nie ma udawania. Wszystko od razu widać.

Kilka słów o sztuce… socrealistycznej…

Podstawowym założeniem socjalizmu, a dokładnie realizmu socjalistycznego miało być aktywne uczestnictwo sztuki w budowaniu nowego ustroju, tak aby trafiał do mas.

Dzieła socrealizmu miały ukazywać przede wszystkim głównych przedstawicieli socjalistycznego społeczeństwa, a więc oczywiście robotników i chłopów, w ich życiu ciężkiej pracy na rzecz budowy socjalizmu.

Nie można także zapomnieć o wielkich monumentach przywódców czy pionierów ruchu socjalistycznego. Dzieła te miały umacniać wiarę społeczeństwa w sukces budownictwa socjalistycznej ojczyzny.

W Polsce socrealizm można podzielić przede wszystkim na dwa okresy: okres 1949-lata 50-te, a więc ten najbardziej gorący okres socjalizmu, gdzie wszystko było w jak najściślejszym stopniu podporządkowane wielkiej sztuce socrealistycznej.

Lata 60-70-te, tutaj nasuwają się od razu bloki z ”wielkiej płyty” bądź budowle czy inwestycje już w nowoczesnym  wydaniu, ale cały czas z ta nutką sztuki socrealistycznej w tle.

Sami zobaczcie…

Najbardziej znaną i na pewno największą budowlą socrealizmu jest oczywiście dar Stalina, dowód podkreślający wielką przyjaźń narodu Radzieckiego. PKiN został oddany dla obywateli w 1955 roku i był budowany trzy lata. Ciekawostką jest fakt, że ówczesne władze miały wpływ na gest ze strony Związku Radzieckiego, mogli wybierać między Pałacem, a linią metra. Zdecydowali się na PKiN, który jest do dzisiaj wizytówką Warszawy i prawdziwym przykładem realizmu socjalistycznego.

102

Pamiątki związane z Pałacem Kultury i Nauki. Na pocztówkach oczywiście PKiN oraz Warszawa. Pocztówki pochodzą z połowy lat 60-tych. Warto zwrócić uwagę na kopertę i znaczek z PKiN z 1956 roku, a więc rok po budowie tej najsłynniejszej budowli PRL-u. W czasach stalinizmu PKiN nosił imię Stalina. Na szczęście ten zły demon przeszłości już minął i mamy teraz już tylko nazwę Pałac Kultury i Nauki.

273

                                                                                                                                    Szymon Kobyliński 1952r.

Odkrywamy tajemnice Pałacu Kultury i Nauki…

Rzeźby robotników(oraz robotnic)z narzędziami symbolizującymi wykonywaną pracę. Pióro w socjalizmie to symbol ”pracującego intelektualisty”.

Robotnik z dziełami Marksa, Engelsa i Lenina. Wcześniej widniało nazwisko Stalina, ale zostało usunięte po 1956 roku. Bezsprzecznie najciekawsza rzeźba, a zarazem ciesząca się największym zainteresowaniem wśród zagranicznych turystów.

Marks, Engels, Lenin. Trzej wielcy piewcy filozofii socjalizmu na jednej okładce książki(wydawnictwo Książka i Wiedza- 1984 rok). Tytuł może kontrowersyjny, ale tak wielkie osobistości po prostu musiały mieć wiedzę na każdy temat.

Wieniec z datą roku 1955 symbolizujący zakończenie budowy i oddanie w ręce obywateli Pałacu Kultury i Nauki.

Pałacowe latarnie, a dokładnie charakterystyczne kandelabry, które wspaniale prezentują piękno sztuki socrealizmu.

Po obu stronach głównego wejścia do Pałacu(od ściany wschodniej)stoją dwa falliczne obeliski. Te wysokie ostrosłupy stanowią rozmach z jakim został zbudowany PKiN, a może po prostu symbolizują zwycięstwo ojczyzny i potęgę nad wrogiem imperialistycznego zachodu… Niestety wokół tych ostrosłupów znajdują się tanie bary piwne wraz z reklamami taniego piwa. W środku odbicie wierzy Pałacu na kultowym hotelu Mariott.

Trybuna honorowa przy Placu Defilad, to legendarne miejsce, na którym najważniejsi Towarzysze partyjni zasiadali na najważniejszych uroczystościach Państwowych w Polsce Ludowej.

Nieopodal Pałacu i Placu Defilad znajduję się drogowskaz kilometrowy albo po prostu warszawski kilometr zerowy z informacją o odległościach do europejskich stolic i najważniejszych miast w Polsce od warszawskiej stolicy. Jak widać doskonale, najważniejsze miejsce zajmuje Moskwa, która jest jedynym i właściwym kierunkiem w międzypaństwowej przyjaźni dla Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

044

Słynna syrenka w barwach reprezentacji Rosji podczas EURO 2012, w tle PKiN. Profanacja czy zabawa, a może po prostu powrót do korzeni…

351

Dla zainteresowanych poznaniem bliżej tajemnic, które skrywa Pałac kultury i Nauki, warto obejrzeć film pt.-”Pałac” w reżyserii Tomasza Wolskiego, oprócz zarejestrowanych ciekawostek przedstawiona jest też codzienność najwyższego budynku w Polsce.

312

    Stanisław Gratkowski i Jerzy Jankowski 1953r.

Budowniczowie Socjalizmu i Polski Ludowej…

Wzdłuż Placu Konstytucji wraz z Marszałkowską Dzielnicą Mieszkaniową zwanego MDM rozciągają się potężne socrealistyczne rzeźby przedstawiające lud pracujący Polski Ludowej. Plac Konstytucji obok PKiN był jednym ze szlagierowych inwestycji założeń urbanistyki socrealizmu. Otwarcie słynnego MDM-u nastąpiło 22 lipca w 1952 roku na cześć Konstytucji PRL.

Płaskorzeźby budowniczych oraz żołnierzy walnie przyczyniających do budowy i obrony Polski Ludowej, które mieszczą się wewnątrz tunel Trasy W-Z.

Trasa W-Z została oddana do użytku 22 lipca 1949r. i była w Warszawie największą inwestycją drogową po wojnie. Trasa W-Z pozostaje jednym z najważniejszym węzłów komunikacyjnych i szokuje nowoczesnością po dziś dzień.

Modernistyczna mozaika upamiętniająca żołnierzy Gwardii Ludowej, którzy dokonali udanego zamachu na hitlerowską kawiarnie cafe-club. Mozaika typowa dla socrealistycznej sztuki znajduję się na kamienicy przy Nowym Świecie na rogu Alei Jerozolimskich.

Pomniki…

Jedną z najważniejszych dziedzin doby socrealizmu były pomniki, które były wyznacznikiem siły oraz potęgi socjalistycznego państwa.

Przed wami pomniki oraz monumenty, które można jeszcze na co dzień spotkać, w różnych miastach w Polsce. Wybraliśmy te najbardziej okazałe i dobrze znane, choć przez wielu na pewno zapomniane. Niestety jest ich już coraz mniej, bo wiele miast zdecydowało się na usunięcie lub decyduję na zburzenie danego obelisku.

…A szkoda, bo to piękna karta historii… Ale przede wszystkim sztuki… sztuki socrealizmu…

Socrealistyczna Warszawa:

1.Pomnik Braterstwa Broni. Pierwszy pomnik, który stanął w Warszawie po II wojnie światowej, oczywiście w stylu socrealizmu, nazywany powszechnie pomnikiem ”czterech śpiących”.

W listopadzie 2011 roku pomnik Braterstwa Broni został zdemontowany związku z budową II linii metra. Do dnia dzisiejszego nie powrócił na swoje miejsce pozostawiając opustoszały cokół. Dla tych co chcieliby pogadać  i powspominać Starą, dobrą Pragę z nieodzowną legendą ”czterech śpiących” można się udać do pobliskiej klubokawiarni ”Wileńska 3” nieopodal tego jakże historycznego miejsca.

 

3. Pomnik Kościuszkowców na Pradze. Monumentalna rzeźba żołnierza ma dwanaście metrów wysokości, natomiast cała kompozycja przekracza wysokość 16-stu metrów!!! W środku magiczne zaklęcie Lenino-Warszawa-Berlin, szlaku bojowego 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty Ludowego Wojska Polskiego im. Tadeusza Kościuszki.

3. Pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Radzieckiej w parku Skaryszewskim.

4. Pomnik Chwała Saperom w parku im. Edwarda Rydza Śmigłego(wcześniej Centralny Parku Kultury i Wypoczynku)przy Wisłostradzie w Warszawie. Pomnik m.in. składa się z sapera nad rozbrajaną miną oraz żołnierzy wbijających słup w dno rzeki. W środku posążek ze stali za wybitne osiągnięcia wojskowe, odwzorowanego na przykładzie pomnika Sapera w Warszawie.

5. Pomnik Powstańców Czerniakowa i Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego, który jak Pomnik „Sapera” również znajduję się w parku im. Edwarda Rydza Śmigłego  Na tablicy upamiętniającej walki z września 1944r. zarówno wymienione są oddziały Armii Krajowej oraz Armii Ludowej. Jest to na pewno najbardziej braterski pomnik dotyczący Wojska Polskiego.

Najbardziej zapomniane pomniki w Warszawie…

010

Pomnik Partyzantom Bojownikom o Polskę Ludową zwanego także Pomnikiem Partyzanta przy rondzie Charles’a de Gaulle’a na warszawskim Śródmieściu. Najważniejszy pomnik w Warszawie dla każdego prawdziwego socjalisty. W tym miejscu co roku 1 maja zbierają się socjaliści, marksiści, komuniści i inni dla których nie jest obojętny los drugiego człowieka(zdjęcia poniżej).

23

Od reaktywacji Polskiej Partii Socjalistycznej(PPS)przez Piotra Ikonowicza, a więc od końca lat 80-tych i przez całe lata 90-te byli to głównie sympatycy i działacze PPS-u.

28

Dzisiaj to już Kancelaria Sprawiedliwości Społecznej. Wspólnie z Piotrem Ikonowiczem na czele manifestują, walczą, dopominając się o sprawiedliwość i lepsze(normalne, godne)jutro dla najsłabszych i tych najbardziej odrzuconych przez dzisiejszy system.

W połowie 2014 roku dokonano renowacji Pomnika Partyzanta. Jednak oprócz samej renowacji została przy tym odświeżona historia, w której Pomnik Partyzantom Bojownikom o Polskę Ludową stał się „Partyzantom Walczącym o Wolną Polskę w Czasie II Wojny Światowej”. To się nazywa odświeżenie historii w iście nieprawdopodobnym wydaniu. Nic innego jak fałszowanie historii jak i samej rzeczywistości…

Pomnik Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego na osiedlu Muranów w dzielnicy Śródmieście. Na cokole widnieją lata oraz nazwy miejscowości na szlaku bojowym 1 Armii Wojska Polskiego: ”1943 Lenino-Warszawa-Kołobrzeg-Berlin 1945”.

Pomnik Zygmunta Berlinga…

Pomnik Zygmunta Berlinga, generała broni Ludowego Wojska Polskiego, a przede wszystkim dowódcy legendarnej 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Pomnik, który powinien trafić do muzealnych zbiorów choćby z tytułu, że postać Zygmunta Berlinga w żaden choćby w najmniejszy sposób nie zasługuję na taki pomnik jak i żaden inny. Wystarczy tylko wymienić jego błędy podczas powstania warszawskiego, nie wspominając już o zdradzie jakiej dopuścił się w czasach służby w Polskich Siłach Zbrojnych w Związku Radzieckim. Postać, którą na pewno nie można jednoznacznie oceniać nawet przy jego poczynaniach, które na pierwszy rzut oka mogą być negatywnie odbierane. Pomnik znajduje się na Wale Miedzeszyńskim przy Trasie Łazienkowskiej w Warszawie. Warto zwrócić uwagę na zdjęcia wiązanek, a dokładnie na wstążki,  jaką niosą ze sobą treść. Interpretacja należy do Was…

***Zygmunt Berling nie zasługuję na tak zaszczytne miejsce w naszej historii, ale 1 kwietnia sejm przegłosował ustawę dekomunizacyjną, która jasno i dosadnie mówi  …”o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej…”, a więc wszelkie pomniki, obeliski, nazwy ulic, dróg czy sławetne pomniki-czołgi, które są związane z tamtym ustrojem będą burzone i zrównane z ziemią rękoma polityków, którzy absolutnie nie mają pojęcia o historii.

Nie trzeba nikomu przypominać jaką szczególne rolę odegrał w życiu robotników działacz socjalistyczny Ludwik Waryński czy nawet sama Armia Ludowa, która walczyła z hitlerowcami i uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim.

Nawet jeśli się nie zgadzamy z pewnymi ideami czy przekonaniami historycznymi, które miały miejsce to jest niedopuszczalne aby w ten sposób postępować z historią. Nie ma nic gorszego niż dewastowanie i burzenie naszej własnej historii.***

Niezwykły album o Warszawie wydawnictwa ”Arkady” z 1984r. Album jest bogato ilustrowany w piękne zdjęcia przedstawiające socrealistyczną Warszawę w latach 1945-1984.

Co ciekawe w tym jakże niespotykanym portrecie miasta można znaleźć nawet zdjęcia pierwszej linii metra(Natolin-Huta Warszawa)a dokładnie dwóch stacji metra, mianowicie stacja Anielewicza i Konstytucji.

Proporczyki miasta stołecznego Warszawy z lat 80-tych. Warto zwrócić uwagę na postać Syrenki, która jest w tej prawdziwej postaci i nie jest w żaden sposób przerobiona w nowoczesny design, jak to często miewa współcześnie. I oczywiście godło Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej czyli Orzeł bez korony.

031

Spacerownik Warszawy śladami PRL-u, przewodnik który zaprowadzi i podpowie gdzie mamy szukać w stolicy śladów Polski Ludowej. Warto nabyć i sprawdzić dla samej ciekawości, ale dla nas osobiście wiele ważnych miejsc dla tego okresu w tym przewodniku zostało pominiętych jak chociażby monumenty z epoki prawdziwego socrealizmu, być może celowo z racji tego, że jest wydany dodatkowo w języku angielskim. Jednak to już tajemnica autora. Podręcznik do nabycia w wydawnictwach Gazety Wyborczej.

Białystok:

1. Pomnik Obrońców Białegostoku 1939r.

2. Pomnik Bohaterów Ziemi Białostockiej.

Ñêóëüïòóðà Â.Ìóõèíîé "Ðàáî÷èé è êîëõîçíèöà"Kolejno odlicz…(Od lewej)…

1. Pomnik Wdzięczności dla Armii Radzieckiej w Legnicy.

2. Pomnik Artylerii Polskiej w Toruniu.

3. Pomnik Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej w Bydgoszczy.

4. Pomnik Wdzięczności dla Armii Radzieckiej w Szczecinie.

5. Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie.

6. Pomnik Odrodzenia w Elblągu.

7. Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej w Białymstoku-obecnie pomnik znajduję się na cmentarzu żołnierzy radzieckich.

8. Pomnik Tym co za polskość Gdańska.

9. Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie.

10. Pomnik Piechura w Mławie.

Wzorem  do naśladowania był pomnik Wiery Muchiny ”Robotnik i Kołchzoźnica” znajdujący się w Moskwie.

Albumy radzieckie o ówczesnej Polsce doskonale prezentowały dobra PRL-u, ale i perełki socrealizmu, w postaci monumentalnych pomników, które zdobiły polskie miasta.

Łódź i Kraków też mają swoje pomniki… w czynie rewolucyjnego proletariatu…

Po lewej mamy pomnik Czynu Zbrojnego Proletariatu, to w tym miejscu spotykają się socjaliści oraz ideowcy lewicowi przed pochodami w Krakowie. Po prawej pomnik Czynu Rewolucyjnego w Łodzi.

Pomniki i banknoty…

Oprócz wszelkich pomników i monumentów sztuka socrealizmu występowała także na banknotach…

…A kto się bardzo przysłużył ideom komunizmu mógł znaleźć się zarówno na pomnikach jak i na banknotach…

Ludwik Waryński – najwybitniejszy przedstawiciel pierwszego pokolenia polskich socjalistów. W 1882r. stworzył pierwszą partię robotniczą w Polsce o nazwie, Socjalno-Rewolucyjna Partia Proletariat. Waryński uważał, że najważniejsza jest równość i sprawiedliwa własność środków produkcji kierowana przez społeczeństwo. Jako nieliczny potrafił dotrzeć do większości ówczesnych ośrodków przemysłowych i z poparciem robotników zorganizować liczne manifestacje, które kończyły się ustępstwami właścicieli fabryk na rzecz robotników. Zmarł mając 33 lata w Szlisselburskim więzieniu koło Petersburga.

Na zdjęciach banknot stu złotych z 1986r. z Ludwikiem Waryńskim. Na rewersie winieta redagowanej przez Waryńskiego gazety ”Proletariat” z 1883 roku. Niemal sztandarowy banknot z okresu PRL.

W środku popiersie Ludwika Waryńskiego, które dobrych kilka lat decyzją właściciela Bumar-Waryński S.A. było umieszczone w jednym z magazynów zakładu na Warszawskiej Woli.

15.03.2014r. po wielu latach nastąpiła uroczysta reaktywacja odsłonięcia pomnika. Dzięki wielu zwolennikom popiersie Ludwika Waryńskiego z powrotem wróciło na warszawską Wolę. Został utworzony piękny skwer, a sam pomnik zrewitalizowany. Dzięki czemu Warszawa ma jeden z najpiękniej odnowionych pomników socrealizmu. Zdjęcia poniżej.

036

Jedna z nielicznych książek o Ludwiku Waryńskim, o lekkim tytule pt.-”Opowieść o Ludwiku Waryńskim” bardzo cenionego i popularnego wydawnictwa w PRL-u jakim było wydawnictwo CZYTELNIK. Książka godna polecenia.

Generał ”Walter” Świerczewski i słynne 50-dziesiąt złotych. Początkowo projekt banknotu zakładał umieszczenie generała bez czapki. Ostatecznie ze względu na powagę postaci, jakim był Karol Świerczewski został z czapką. Banknot z 1988r. Na rewersie Krzyż Grunwaldu. Po środku najbardziej znany pomnik ”Waltera” w Jabłonkach, miejsce śmierci Gen. Świerczewskiego. Ciekawostką jest także że za swego patrona obrali sobie Świerczewskiego ”Walterowcy”, do których należeli m.in. Jacek Kuroń czy Adam Michnik.

Grób słynnego ”Waltera” na Cmentarzu Wojskowym na Warszawskich Powązkach(Warto zwrócić uwagę na wyrzeźbione ”orły” bez korony oraz nazwy miejsc szlaku bojowego charakterystyczne dla pomników Świerczewskiego jak i samej 2 Armii Wojska Polskiego, a także innych dowódców Armii Ludowego Wojska Polskiego)

Jedyne takie miasto w Polsce… Dąbrowa Górnicza…

Dąbrowa Górnicza – dla krótkiego przypomnienia miasto położone w województwie śląskim. Mające ponad 125 tysięcy mieszkańców. Jedyne miasto w Polsce które posiada, względem wielkości oraz liczby mieszkańców, największą ilość monumentów sztuki socrealistycznej. Włodarze Dąbrowy Górniczej nie poszli wzorem innych miast, nie dewastowali pomników przedstawiających świetność tamtego okresu. Przeciwnie, wszystkie do dnia dzisiejszego można podziwiać, a niektóre zostały odrestaurowane i odświeżone. Aby każdy mógł ujrzeć wielką sztukę socrealizmu oraz poczuć klimat ducha socjalistycznej ojczyzny. Przed Wami przegląd zdjęć z najbardziej czerwonego miasta w Polsce.

Pomnik Bohaterom Czerwonych Sztandarów(nazywany także Pomnikiem Jimiego Hendrixa)w centrum Dąbrowy Górniczej. Po 1989r. pomnik miał zostać usunięty. Jednak mieszkańcy nie pozwolili na to. Pomnik pomalowali i zadedykowali Jimiemu Hendrixowi(stąd nazwa pomnika Jimiego Hendrixa)po czym pilnowali pomnika, dzień i noc aż w końcu władze uległy. W 2006 roku pomnik został całkowicie odnowiony.

Pomnik Przyjaźni Żołnierzy Polskich i Radzieckich w Łosieniu(Dzielnica Dąbrowy Górniczej).

1. Pomnik Bohaterom Armii Czerwonej-Gołonóg(dzielnica Dąbrowy Górniczej).

2. Pomnik Poległym Bohaterom Czerwonej Armii w Strzemieszycach(dzielnica Dąbrowy Górniczej).

3. Pomnik Bohaterom Armii Czerwonej-Wyzwolicielom Narodu Polskiego w Trzebiesławicach(dzielnica Dąbrowy Górniczej).

Cmentarze… Pamięci bohaterów i relikty socrealizmu…

Cmentarze Żołnierzy Radzieckich często zapomniane, opuszczone pozostawione samym sobie… Wszak, że do dzisiejszego dnia Armia Czerwona nie jest dobrze wspominana z powodu grabieży, gwałtów i morderstw. Jednak nie wszyscy tacy byli, postawa żołnierzy przede wszystkim zależała od dowódców, którzy na to przyzwalali przymykając oko. Dla prawdziwych wojskowych było to nie do pomyślenia aby dochodziło do takich potwornych sytuacji(z resztą doskonale wiemy jakimi zasadami kieruje się wojna, gdzie po jakimś czasie zapomina się o prawdziwej godności i szacunku do drugiego człowieka bez względu na narodowości). Ale byli to też ludzie, często młodzi chłopcy, którzy poświęcili swoje życie za wolność innych.

Pamiętajmy i nie zapominajmy o tym…

029

028

Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Warszawie, największy cmentarz Armii Czerwonej, jeśli chodzi o powierzchnie, ponad 19-naście hektarów. Pochowanych jest tu razem ponad 21-tysięcy żołnierzy.

123

111

Powyżej natomiast mamy Cmentarz Żołnierzy Radzieckich w Braniewie.

Jest to największy cmentarz Armii Radzieckiej pod kątem pochowanych żołnierzy. Na cmentarzu braniewskim spoczywa jednocześnie ponad 31-tysięcy żołnierzy radzieckich.

024

”OSOBY PRZEBYWAJĄCE NA TERENIE CMENTARZA ZOBOWIĄZANE SĄ DO ZACHOWANIE CISZY, SPOKOJU, POWAGI I SZACUNKU NALEŻNEGO ZMARŁYM”. – Bardzo mądry napis zarówno przy wejściu jak i przy wyjściu na teren cmentarza.

Były sobie czołgi…

Pamiętacie pomniki-czołgi, które stawiano na cześć zwycięstwa nad okupantem hitlerowskim… Takich czołgów-pomników, można było spotkać niemal w każdym większym mieście. Dla przypomnienia, jeden z najsłynniejszych czołgów T-34, który był żywym symbolem, wyzwolenia i wolności Polaków i całej ojczyzny. W Polsce mamy około stu(100)takich pomników, które w doskonały sposób przypominają o tamtych czasach, a przede wszystkim o wielkim bohaterstwie Żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego.

057

Radziecki czołg T-34 w Gdańsku na Alei Zwycięstwa

Czołg produkcji radzieckiej T-34 w gminie Wiśniew w okolicach Siedlec w województwie mazowieckim

172

  Mieczysław Wiśniewski 1953r.

008

Lektura poświęcona najsłynniejszemu i największemu czołgowi pancernemu drugiej wojny światowej czyli radzieckiemu T-34. A w środku wiele zdjęć jak powstawały oraz jak się prezentowały owe czołgi na szlaku bojowym, z dokładnym opisem każdej części T-34. Wydawnictwo historyczno-naukowe Bellona. Polecamy.

Wielki pomnik w małym mieście…

 

Takie monumenty są niemal w każdym polskim mieście, głównie w małych miastach i miasteczkach. Jednak te najbardziej znane i najbardziej charakterystyczne występują dużych aglomeracjach, o ile jeszcze są. Każdy z tych dzieł realnego socjalizmu jest zapomniany i porzucony na śmietnik historii.

Na zdjęciach powyżej Pomnik Wyzwolicielom Ojczyzny. Na pomniku wyrzeźbione głowy żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego i poszczególnych formacji wojskowych, do których należeli wraz ze szlakiem bojowym Lenino-Warszawa-Berlin. Pomnik znajduje się w podwarszawskim Pruszkowie w województwie mazowieckim.

To już pomnik w Puławach ku czci Bohaterom wspólnych walk o wyzwolenie Puław zwany potocznie „Bolkiem i Lolkiem” przez okolicznych mieszkańców.

 

Łuków i pomnik poświęcony Bohaterom Armii Radzieckiej w pięknym anturażu województwa Lubelskiego

Jeszcze raz Warszawa i pomniki na cześć Armii Radzieckiej…

Monolit wykonany z piaskowca – „Miejsce uświęcone krwią Żołnierzy Polskich i Radzieckich zamordowanych przez hitlerowców w latach 1941–1943.” znajdujący się na Placu Hallera w dzielnicy Praga Północ.

Głaz ku czci Żołnierzy Polskich i Radzieckich, którzy polegli w 1944 roku w na Warszawskim Wawrze.

***Obecnie na terenie polskich miast znajduję się około tysiąca(1000)pomników związanych z okresem PRL-u. Na Przystanku PRL przedstawiliśmy te najistotniejsze i najbardziej charakterystyczne dla epoki socrealizmu***